Strony w mediacji – kilka uwag w kontekście gotowości mediacyjnej stron oraz zdatności i predyspozycji mediacyjnej sprawy
Streszczenie w języku polskim
W artykule podjęto autorską próbę przybliżenia rozumienia pojęcia gotowości mediacyjnej stron mediacji oraz zdatności i predyspozycji mediacyjnej sprawy, w ślad za słusznym postulatem Andrzeja Korybskiego dotyczącym uporządkowania podstawowego aparatu pojęciowego wykorzystywanego w naukach społecznych w badaniach nad mediacją. W ramach podjętych rozważań w pierwszej kolejności w syntetyczny sposób zaprezentowano ujęcie gotowości mediacyjnej zaproponowane przez Korybskiego. Następnie zostały przedstawione główne reflksje dotyczące rzeczonego ujęcia, skoncentrowane wokół autorskiej propozycji poszerzenia rozumienia gotowości mediacyjnej, odnoszonego do całego postępowania mediacyjnego, uwzględniającego również sferę behawioralną stron (dopełniającą i weryfikującą sferę psychiczną i sferę organizacyjną), pozwalającego na wyróżnienie tzw. gotowości mediacyjnej wewnętrznej (subiektywnej) oraz zewnętrznej (obiektywnej). Ponadto w tekście sformułowano propozycję postrzegania gotowości mediacyjnej w szerszym kontekście pojęciowym – na tle zjawisk pokrewnych (w tym zbliżonych zakresowo), które stanowią jej przejawy albo wpływają na jej wzmocnienie bądź osłabienie. Wśród tych pojęć (zjawisk) w szczególności uwzględniono: dobrą wiarę w mediacji, zdatność mediacyjną sprawy, predyspozycję mediacyjną sprawy oraz obawy stron przed rozwiązywaniem sporów poprzez mediację.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Literature
Adamczyk J., Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze, Warszawa 2023.
Artymiak M., Mediacje obligatoryjne a gotowość stron do współdziałania w mediacji. Perspektywa psychologiczna, [in:] Mediacje obligatoryjne, ed. K. Antolak-Szymanski, Warszawa 2017.
Beck C.J.A., Frost L.E., Defining a Threshold for Client Competence to Participate in Divorce Mediation, “Psychology, Public Policy, and Law” 2007, vol. 12.
Brinkert R., State of Knowledge: Conflict Coaching Theory, Application, and Research, “Conflict Resolution Quarterly” 2016, vol. 33.
Broński W. Dąbrowski M., Sławicki P., Wiechetek M., Readiness to Use Mediation – Judges’ and Entrepreneurs’ Perspective, “Utrecht Law Review” 2024, vol. 20(4).
Condell M., Capacity to Mediate and the Human Right to Self-Determination: The Mediator’s Responsibility!, “The Journal of Mediation and Applied Conflict Analysis” 2015, vol. 2(1).
Fuhr J., Mediation Readiness, “Family Court Review. An Interdisciplinary Journal” 1989, vol. 27(2).
Gajda J., Dobra wiara w znaczeniu obiektywnym na gruncie unormowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Toruń 2020.
Haynes, J.M., Matching Readiness and Willingness to the Mediator’s Strategies, “Negotiation Journal” 1985, no. 1.
Haynes J.M., Haynes G.L., Sung Fon L., Mediation: Positive Conflict Management, New York 2004.
Hullman G.A., Kwiatkowski M.J., Social Constructions of Conflict and Mediation as Factors in Mediation Program Decisions, “Conflict Resolution Quarterly” 2021, vol. 39(3).
Kalisz A., Zienkiewicz A. Mediacja sądowa i pozasądowa. Zarys wykładu. II Wydanie poprawione i uzupełnione, Warszawa 2014.
Kalisz A., Zienkiewicz A. Polubowne rozwiązywanie konfliktów w pomocy społecznej. Komunikacja, psychologia konfliktów, negocjacje i mediacje socjalne, Sosnowiec 2015.
Korybski A., Aparat pojęciowy w badaniach nad mediacją (uwagi na marginesie pojęcia gotowości mediacyjnej, “ADR. Arbitraż i Mediacja” 2025, vol. 18(1).
Korybski A., Alternatywne rozstrzyganie sporów w USA – studium teoretycznoprawne, Lublin 1993.
Kożuch M., Dobra wiara w procesie mediowania. Czy udział prawnika zmienia percepcję dobrej wiary?, [in:] Oblicza mediacji. Wybrane zagadnienia, eds. K. Wojtanowicz, M. Pękala, Kraków 2021.
Morek R., Arbitraż i mediacja, Warszawa 2006.
Sokołowski T., Komentarz do art. 7 k.c., [in:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część Ogólna, ed. A. Kidyba, 2012, wersja elektroniczna Lex.
Stryjniak-Puza M., Zienkiewicz A., Uczestnictwo w złej wierze w próbie dobrowolnego rozwiązania sporu gospodarczego przed wytoczeniem powództwa, “ADR. Arbitraż i Mediacja” 2023, vol. 16(1).
Zartman I.W., Mediation Roles for Large Small Countries, “Canadian Foreign Policy Journal” 2013, vol. 19(1).
Zienkiewicz A., Mandatory Mediation – Remarks on Determining a Dispute’s Suitability for Mediation and the Parties’ Concerns Regarding Mediation, “Studia Iuridica Lublinensia” 2018, vol. 27(3).
Zienkiewicz A., Obawy stron przed rozwiązywaniem sporów poprzez mediację, [in:] Mediacje w prawie, eds. J. Czapska, M. Szeląg-Dylewski, Kraków 2014.
Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part II – Survey Questionnaires), “Studia Iuridica Lublinensia” 2022, vol. 31(1).
Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part III – Interviews), “Studia Iuridica Lublinensia” 2023, vol. 32(2).
Zienkiewicz A., Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora – uchwalone przez Społeczną Radę ADR przy Ministrze Sprawiedliwości, “Studia Prawnoustrojowe” 2012, no. 18.
Zienkiewicz A., Studium mediacji. Od teorii ku praktyce, Warszawa 2007.
Legal acts
Act of 17 November 1964 – the Code of Civil Procedure (consolidated text: Journal of Laws of 2024, item 1568).
Act of 14 June 1960 – the Code of Administrative Procedure (consolidated text: Journal of Laws of 2025, item 1691).
Polish normative acts (standards, codes of ethics)
Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora uchwalone przez Społeczną Radę ADR przy Ministrze Sprawiedliwości, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/dokumenty-i-deklaracja-o-stosowaniu-mediacji [access: 2.01.2026].
.
Kodeks Etyczny Mediatorów Polskich uchwalony przez Społeczną Radę ADR przy Ministrze Sprawiedliwości, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/dokumenty-i-deklaracja-o-stosowaniu-mediacji [access: 2.01.2026].
Kodeks Etyki Mediatora Polskiego Centrum Mediacji, https://mediator.org.pl/baza-wiedzy/kodeks-etyki-mediatora/ [access: 2.01.2026].
.
Standardy Polskiego Centrum Mediacji w sprawie prowadzenia mediacji karnych, z nieletnim sprawcą czynu karalnego, rodzinnych, pracowniczych, cywilnych i gospodarczych, rówieśniczych oraz e-mediacji, https://mediator.org.pl/baza-wiedzy/standardy-mediacji/ [access: 2.01.2026].
.
Regulamin mediacyjny Centrum Mediacji przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie, https://kig.pl/uslugi/centrum-mediacji/ [access: 2.01.2026].
Online sources
https://polska.gemmeeurope.org/wzory-dokumentow [access: 27.02.2026].
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/adr.2026.1.129-144
Data publikacji: 2026-08-12 00:12:59
Data złożenia artykułu: 2026-04-01 14:46:18
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Adam Zienkiewicz
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.