The Vistula River Through the Eyes of Bolesław Prus – on Selected Examples from the Kroniki
Abstract
The purpose of this article is to present, through selected examples, the image of the Vistula River revealed in Bolesław Prus's Kroniki. The writer treats the river as a specific cultural asset and a unique value, as well as a patriotic symbol around which the collective imagination of his compatriots can be organized. Prus realizes that public awareness of the Vistula's importance remains low, and that the written word alone is not enough to strengthen it. Therefore, the author of the Kroniki seeks to encourage his readers to engage in specific recreational, tourist, and sightseeing activities.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Bachelard, Gaston. (1975). Woda i marzenia. W: Gaston Bachelard, Wyobraźnia poetycka. Wybór pism (s. 111–178). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Bańka, Józef. (1993). Kategoria przestrzeni w filozofii. W: Gabriela Bożek (red.), Karta kulturowa rzeki. Referaty wygłoszone na sympozjum w Rudach 4–5 listopada 1992 (s. 14–24). Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska.
Borowy, Wacław. (1921). Wisła w poezji polskiej. Warszawa: Polskie Towarzystwo Krajoznawcze.
Drapella-Hermansdorfer, Alina. (1998). Nadrzeczne bulwary. Rzeki, 7, s. 139–157.
Drobek, Wiesław. (1996). Przestrzeń kulturowa rzeki. Rzeki, 5, s. 221–232.
Dunin-Wąsowicz, Paweł. (2024). Powiślański przewodnik literacki. Warszawa: Fundacja Hereditas.
Galewski, Jan, Grzeniewski, Ludwik Bohdan. (1961). Warszawa zapamiętana. Ostatnie lata XIX stulecia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Gielata, Ireneusz. (2011). Bolesław Prus na progu nowoczesności. Bielsko-Biała: Akademia Techniczno-Humanistyczna.
Jałowiecki, Bohdan. (1998). Przestrzeń społeczna rzeki. Rzeki, 7, s. 127–135.
Kolbuszewski, Jacek. (1993). Rola literatury w tworzeniu „Karty kulturowej rzeki”. W: Gabriela Bożek (red.), Karta kulturowa rzeki. Referaty wygłoszone na sympozjum w Rudach 4–5 listopada 1992 (s. 105–112). Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska.
Kołakowski, Leszek. (2009). Mini wykłady o maxi sprawach. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Kujawińska-Courtney, Krystyna. (2006). Wprowadzenie. Stephen Greenblatt i poetyka kulturowa/ nowy historycyzm. W: Stephen Greenblatt, Poetyka kulturowa. Pisma wybrane, oprac. Krystyna Kujawińska-Courtney (s. V–LXXI). Kraków: Universitas.
Labuda, Gerard. (1992). Rzeki w dziejach narodów (ze szczególnym uwzględnieniem narodu polskiego). Rzeki, 1, s. 15–36.
Marcinkowski, Kajetan. (1826). Rzeki polskie. Poema pomniki sławy narodowej opiewające. Warszawa: Drukarnia N. Glücksberga.
Pąkciński, Marek. (1998). Ironia i autokreacja w „Kronikach” Bolesława Prusa. W: Spojrzenie na Prusa i jego bohaterów. Materiały z sesji w 150. rocznicę urodzin Bolesława Prusa (s. 76–83). Kielce: Wojewódzka Biblioteka Publiczna.
Pol, Wincenty. (1869). Historyczny obraz Polski. Kraków: Drukarnia C.K. Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Posern-Zieliński, Aleksander. (2000). Rzeka jako element tożsamości kulturowej. Rzeki, 9, s. 15–39.
Prus, Bolesław. (1953–1970). Kroniki. T. 1–20. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Pycka, Anna Małgorzata, Stocka-Kalinowska, Ewa. (2017). Rozmowa o motywie Wisły w twórczości Bolesława Prusa (Wisła polskich pisarzy), audycja radiowa z dnia 20 lipca 2017 roku, Polskie Radio S.A., online: https://www.polskieradio.pl/8/6148/artykul/1790568,prus-oswajal-swoich-czytelnikow-z-wisla (dostęp: 7.02.2026).
Sobieraj, Tomasz. (2022). W sieci natury i kultury. Bolesław Prus wobec dylematów światopoglądowych swojej epoki. Kraków: Universitas.
Szczepański, Marek Stanisław. (1993). Socjologia przestrzeni i przestrzeń kulturowa rzeki. W: Gabriela Bożek (red.), Karta kulturowa rzeki. Referaty wygłoszone na sympozjum w Rudach 4–5 listopada 1992 (s. 25–38). Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska.
Świątek, Tadeusz Władysław, Chwiszczuk, Rafał. (2012). Królowa Wisła. Warszawa: Fundacja „CULTUS”.
Świątkiewicz, Wojciech. (1993). Rzeka jako kategoria kulturowa. W: Gabriela Bożek (red.), Karta kulturowa rzeki. Referaty wygłoszone na sympozjum w Rudach 4–5 listopada 1992 (s. 39–44). Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska.
Tuan, Yi-Fu. (1987). Przestrzeń i miejsce, przeł. Agnieszka Morawińska. Warszawa 1987: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Wallis, Mieczysław. (1979). Informacja i gwar. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Winek, Włodzimierz. (2020). Po Wiśle pod parą. Warszawa: Wydawnictwo Warszawskie.
Zwierzyński, Leszek. (1998). Wyobraźnia akwatyczna Mickiewicza. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.31-47
Date of publication: 2026-10-12 14:11:12
Date of submission: 2026-02-15 17:20:48
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Krzysztof Bernard Andrulonis

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.