Bolesław Prus’s Journalistic Program

Cezary Mateusz Zalewski

Abstract


This article presents the concept of journalism engaged in social life, which Bolesław Prus developed at the very beginning of his career. It consisted of four fundamental principles. It was to be an activity that was: (1) non-ideological; (2) rooted in social reality; (3) quasi-scientific; and (4) advisory. Each of these points is discussed and explained; examples are provided that confirm their consistent implementation throughout Prus’s entire career as a publicist.


Keywords


Bolesław Prus; journalism; history of the press in the 19th century

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Bobrowska, Barbara. (1983). „Kierowniczka opinii i krzewicielka oświaty”. Dziennikarze warszawscy drugiej połowy XIX wieku o zadaniach prasy (1866–1892). W: Edward Jankowski, Janina Kulczycka-Saloni (red.), Problemy literatury polskiej okresu pozytywizmu. Seria 2. Wrocław: Wydawnictwo im. Ossolińskich, s. 241–271.

Bobrowska, Barbara. (1999). Bolesław Prus – mistrz pozytywistycznej kroniki. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Gałek, Czesław. (2005). Myśl pedagogiczna Bolesława Prusa na tle pozytywizmu polskiego. Zamość: Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu.

Giełżyński, Witold. (1962). Prasa warszawska 1661–1914. Warszawa: PWN.

Goliński, Zbigniew. (1996). Publicystyka. W: Teresa Kostkiewiczowa (red.), Słownik literatury polskiego oświecenia. Wrocław: Wydawnictwo im. Ossolińskich, s. 489–496.

Ilmurzyńska, Halina, Stepnowska, Agnieszka. (1965). Księgozbiór Bolesława Prusa. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Jarosz, Beata. (2023). Język zawodowy polskich dziennikarzy prasowych (XIX–XXI w.). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Karłowicz, Jan, Kryński, Adam, Niedźwiedzki, Władysław (red.). (1912). Słownik języka polskiego. T. 5. Warszawa: Kasa im. Mianowskiego.

Kmiecik, Zenon. (1971). Prasa warszawska w okresie pozytywizmu (1864–1885). Warszawa: PWN.

Orgelbrand, Samuel. (1875). Encyklopedia powszechna. T. 9. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda i Synów.

Orgelbrand, Samuel. (1902). Encyklopedia powszechna. T. 12. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda i Synów.

Prus, Bolesław. (2016) Publicystyka filozoficzno-społeczna i literacka. T. III–IV. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Kroniki. T. VIII i IX. Warszawa–Lublin: Episteme.

Rykaczewski, Erazm (1873). Słownik języka polskiego: podług Lindego i innych nowszych źródeł. T. 2. Berlin: B. Behr.

Słownik języka polskiego. (1861). Wilno.

Sobieraj, Tomasz. (2008). Prus versus Świętochowski. W sporze o naukowość, krytykę pozytywną i „Lalkę”. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Sonczyk, Wiesław. (2000). Bolesław Prus: publicysta – redaktor – teoretyk prasy. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.

Spencer, Herbert. (1884). O wychowaniu umysłowym, moralnym i fizycznym. Warszawa.

Szweykowski, Zygmunt. Przedmowa. (1973). W: B. Prus, Wczoraj – dziś – jutro. Wybór felietonów (s. 7–33). Warszawa: PIW.

Tischner, Józef. (1998). Filozofia dramatu. Wprowadzenie. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Tokarzówna, Krystyna, Fita, Stanisław (oprac.). (1969). Bolesław Prus (1847–1912): Kalendarz życia i twórczości. Warszawa: PIW.

Zalewski, Cezary. (2014). Bolesław Prus jako estetyk: sztuki piękne w dyskursie i praktyce prozatorskiej pisarza. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Żurawicka, Janina. (1978). Inteligencja warszawska w końcu XIX wieku. Warszawa: PWN.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.15-29
Date of publication: 2026-10-12 14:11:11
Date of submission: 2026-04-27 15:15:00


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Cezary Mateusz Zalewski

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.