Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail 
Listy ze starego obozu Bolesława Prusa w kontekście publicystyki Aleksandra Głowackiego w „Opiekunie Domowym”
Streszczenie w języku polskim
Artykuł dotyczy pierwszego tekstu Aleksandra Głowackiego podpisanego pseudonimem Bolesław Prus, czyli Listów ze starego obozu opublikowanych w 1872 roku w „Opiekunie Domowym”. Celem jest usytuowanie tego utworu w pierwotnym kontekście pisma, który współtworzyła publicystyka autora (Sprawy dziecinne i Nasze grzechy). Dokonano analizy porównawczej tekstów. Dowiedziono, że już od początkowego etapu twórczości Prus konsekwentnie budował podstawy problemowe swojego pisarstwa, dlatego jego najwcześniejsze prace zasługują na nowe badania.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
[B. Prus]. (1872). Nasze grzechy. Opiekun Domowy, 22.
[Krzemiński, Stanisław]. (1872). Przegląd prasy periodycznej. Kłosy, 365.
Al. G. [B. Prus]. (1872). Sprawy dziecinne. II. Opiekun Domowy, 23.
Al. G. [B. Prus]. (1872). Sprawy dziecinne. III. Opiekun Domowy, 28.
Al. G. [B. Prus]. (1872). Sprawy dziecinne. Opiekun Domowy, 19.
Doliński, Gustaw. (1897). Z księgi pamiątek. Kurier Codzienny, 1.
Echa warszawskie. (1872). Przegląd Tygodniowy, 22.
Fita, Stanisław. (1980). Pokolenie Szkoły Głównej. Warszawa: PIW.
Gloger, Maciej. (2007). Bolesław Prus i dylematy pozytywistycznego światopoglądu. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Kabzińska, Łucja. (1996). Geneza i rozwój pedagogiki pozytywizmu warszawskiego w świetle publicystyki „obozu młodych”. Olsztyn: WSP.
Karłowicz, Jan, Kryński, Adam Antoni, Niedźwiedzki, Władysław (red.). (1900). Słownik języka polskiego. T. 2. Warszawa: W drukarni E. Lubowskiego i S-ki.
Kary jako systemat wychowawczy. (1872). Przegląd Tygodniowy, 21.
Kowalczuk, Urszula. (2025). Miejsce i status „Opiekuna Domowego” w pracach literaturoznawczych i prasoznawczych. Rocznik Historii Prasy Polskiej, 27 (78), s. 11–27.
Kulczycka-Saloni, Janina. (1975). Bolesław Prus. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Linde, Samuel Bogumił. (1809). Słownik języka polskiego. T. 2, cz. 1. Warszawa: Drukarnia XX. Pijarów.
Martuszewska, Anna. (2003). Bolesława Prusa „prawidła” sztuki literackiej. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Martuszewska, Anna. (2014). Wstęp (II. Notatki „lubelskie” i brulion-pamiętnik). W: Bolesław Prus, Notatki twórcze. T. 1. Notatki „lubelskie” (s. 8–31). Warszawa–Lublin: Neriton.
Melkowski, Stefan. (1963). Poglądy estetyczne i działalność krytycznoliteracka Bolesława Prusa. Warszawa: PIW.
Tyszkiewicz, Teresa, Szweykowski, Zygmunt. (1981). Nowy Korbut. Literatura pozytywizmu i Młodej Polski. T. 17. Warszawa: PIW.
Ochorowicz, Julian. (1962). Przed trzydziestu laty. W: Wspomnienia o Bolesławie Prusie (s. 23–40). Warszawa: PIW.
Osiński, Dawid Maria. (2013). Realizm wyliczony? Prusa algorytmiczne teorie bytu, kompozycji i języka („Notatki o kompozycji” i nie tylko) (s. 269–290). W: Ewa Paczoska, Bartłomiej Szleszyński, Dawid Osiński (red.), Realiści, realizm, realność. W stulecie śmierci Bolesława Prusa. Warszawa: NCK.
Płachecki, Marian. (2009). Wojny domowe. Szkice z antropologii słowa publicznego w dobie zaborów (1800–1880). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
Prus, Bolesław. (1950). Słówko o krytyce pozytywnej. (Poemat realistyczny w 6 pieśniach). W: Bolesław Prus, Pisma. T. 29: Studia literackie, artystyczne i polemiki (s. 163–212). Warszawa: Książka i Wiedza.
Prus, Bolesław. (2014). Listy ze starego obozu. W: Bolesław Prus, Humoreski, nowele, opowiadania. T. 1: 1864–1874 (s. 141–176). Warszawa–Lublin: Neriton.
Prus, Bolesław. (2014a). Notatki twórcze. T. 1: Notatki „lubelskie” (s. 71–188). Warszawa–Lublin: Neriton.
Prus, Bolesław. (2017). Korespondencja. T. 1: Listy Bolesława Prusa. Warszawa–Lublin: Neriton.
Sobieraj, Tomasz. (2016). Jak przysposobić do „patrzenia w słońce prawdy”? Rola publicystyki wczesnego pozytywizmu w kształtowaniu nowoczesnej świadomości kulturowej. W: Publicystyka kulturalna wczesnego pozytywizmu polskiego. Antologia (s. 7–23). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.
Sonczyk, Wiesław. (2000). Bolesław Prus. Publicysta – redaktor – teoretyk prasy. Warszawa: Elipsa.
Spytkowski, Józef. (1963). Bolesław Prus w kręgu empiryzmu. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, 59, s. 187–202.
Szweykowski, Zygmunt. (1972). Twórczość Bolesława Prusa. Warszawa: PIW.
Tokarzówna, Krystyna. (1981). Młodość Bolesława Prusa. Warszawa: PIW.
Tyszkiewicz, Teresa. (1971). Bolesław Prus. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Warzenica-Zalewska, Ewa. (1978). Przełom scjentystyczny w publicystyce warszawskiego „obozu młodych”. (Lata 1866–1876). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Wroczyński, Ryszard. (1958). Wstęp. W: Pedagogika pozytywizmu warszawskiego. Piotr Chmielowski, Aleksander Głowacki, Henryk Wernic, Aleksander Świętochowski, Aniela Szycówna (s. I–LXV). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Żabski, Tadeusz. (2014). Małe formy literackie Bolesława Prusa. W: Bolesław Prus, Humoreski, nowele, opowiadania. T. 1: 1864–1874 (s. 9–20). Warszawa–Lublin: Neriton.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.87-101
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:16
Data złożenia artykułu: 2026-05-27 22:53:35
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Urszula Kowalczuk
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.