Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail Cechy osobowości i motywacja w piłce ręcznej: nonkonformizm i pewność siebie jako czynniki determinujące motywację osiągnięć
Streszczenie w języku polskim
W artykule analizie poddano zagadnienie cech osobowości i motywacji osiągnięć zawodników piłki ręcznej w ujęciu personologicznym. Głównym celem badawczym w pracy było określenie zależności pomiędzy nonkonformizmem, pewnością siebie i motywacją osiągnięć w grupie zawodników piłki ręcznej. Badanie przeprowadzono na grupie 107 osób będących w profesjonalnym treningu piłki ręcznej, w tym 54 kobiet i 53 mężczyzn, w wieku 18–40 lat (M = 20,22; SD = 3,56). W badaniu użyto narzędzi: Kwestionariusz Twórczego Zachowania KANH III, Inwentarz Pewności Siebie w Sporcie TSCI-PL oraz Inwentarz Motywacji Osiągnięć LMI-K. Analiza statystyczna pozwala na sformułowanie następujących wniosków: istnieje związek pomiędzy nonkonformizmem, pewnością siebie i motywacją osiągnięć. Wykazano również, że predyktorem wysokiej motywacji osiągnięć jest niski nonkonformizm. Stwierdzono także, że niski nonkonformizm osobowościowy koreluje ujemnie z pewnością siebie i motywacją osiągnięć u zawodników piłki ręcznej. Wyniki badań można wykorzystać zarówno w selekcji do drużyny piłki ręcznej, jak i do ukierunkowania rozwoju potencjału psychologicznego piłkarzy oraz piłkarek tej dyscypliny sportu.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Barker, J.B., Mellalieu, S.D., McCarthy, P.J., Jones, M.V., Moran, A. (2013). A Review of Single-Case Research in Sport Psychology 1997–2012: Research Trends and Future Directions. Journal of Applied Sport Psychology, 25, 4–32. DOI: 10.1080/10413200.2012.709579.
Bernacka, R.E. (2009). KANH III Questionnaire of Creative Behaviour – presentation of the revised version. In: R.E. Bernacka, C.W. Domański, S. Popek (Eds.), Psychologia twórczości – nowe horyzonty (pp. 169–175). Lublin: Wyd. UMCS.
Bernacka, R.E., Popek, S., Gierczyk, M. (2016). Kwestionariusz Twórczego Zachowania KANH III – prezentacja właściwości psychometrycznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 29(3), 33–57. DOI: 10.17951/j.2016.29.3.33.
Bernacka, R.E. (2017). Predyktory nonkonformizmu pozornego. Lublin: Wyd. UMCS.
Bernacka, R.E. (2018). Emocjonalne predyktory nonkonformizmu. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 31(2), 47–69. DOI: 10.17951/j.2018.31.2.47-69.
Bernacka, R.E., Pufal-Struzik, I., Gierczyk, M. (2019). Osobowość nauczyciela w ujęciu psychologicznym. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 32(4), 97–115. DOI: 10.17951/j.2019.32.4.97-115.
Bernacka, R.E., Mazurek-Kusiak, A., Korcz, N., Kobyłka, A. (2023). Nonconformism, Social Identity, and Self-efficacy of Women Leaders of Thematic Villages. Educational Studies Review, 42, 291–296. DOI: 10.12775/PBE.2023.024.
Bhatt, S., Bahadur, A. (2018). Role of Self Esteem & Self Efficacy in Achievement Motivation among College Students. The International Journal of Indian Psychology, 6(2), 5–13. DOI: 10.25215/0602.061.
Deci, E.L., Ryan, R.M. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. London: Plenum Press.
Eagly, A.H., Wood, W., Fishbaugh, L. (1981). Sex Differences in Conformity: Surveillance by the Group as a Determinant of Male Nonconformity. Journal of Personality and Social Psychology, 40(2), 384–394. DOI: 10.1037/0022-3514.40.2.384.
Gazdowska, Z., Parzelski, D. (2017). Psychometric Properties and Validation of the Polish Adaptation of the Trait Sport-Confidence Inventory (TSCI-PL). Baltic Journal of Health Physical Activity, 9(3), 124–132. DOI: 10.29359/BJHPA.09.3.12.
Gazdowska, Z., Parzelski, D., Vealey, R.S. (2019). Polska adaptacja Inwentarza Pewności Siebie w Sporcie i Kwestionariusza Źródeł Pewności Siebie w Sporcie. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 1, 21–42.
Greenleaf, C., Gould, D., Dieffenbach, K. (2001). Factors Influencing Olympic Performance: Interviews with Atlanta and Nagano U.S. Olympians. Journal of Applied Sport Psychology, 13, 154–184. DOI: 10.1080/104132001753149874.
Hays, K., Thomas, O., Maynard, I., Bawden, M. (2021). The Role of Confidence in World-Class Sport Performance. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(11), 6381. DOI: 10.3390/ijerph19116381.
Kjørmo, O., Halvari, H. (2002). Two Ways Related to Performance in Elite Sport: The Path of Self-Confidence and Competitive Anxiety and the Path of Group Cohesion and Group Goal Clarity. Perceptual and Motor Skills, 94(3suppl), 950–966. DOI: 10.2466/pms.2002.94.3c.950.
Klinkosz, W., Sękowski, A. (2006). H. Schulera i M. Prochaski polska wersja Inwentarza Motywacji Osiągnięć – Leistungsmotivationsinventar (LMI). Czasopismo Psychologiczne, 7, 253–264.
Klinkosz, W., Sękowski, A. (2013). Inwentarz Motywacji Osiągnięć H. Schulera, G.C. Thorntona, A. Frintrupa i M. Prochaski. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Klinkosz, W., Sękowski, A. (2018). Inwentarz motywacji osiągnięć H. Schulera, G.C. Thorntona, A. Frintrupa i M. Prochaski LMI: Diagnoza profilowa i typologiczna. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Kozielecki, J. (2001). Psychotransgresjonizm. Warszawa: Wyd. Akademickie „Żak”.
Leo, F.M., Sánchez-Miguel, P.A., Sánchez-Oliva, D., Amado, D., García-Calvo, T. (2010). Interaction of Cohesion and Collective Efficacy on Team Performance in Semi-Professional Sports. Journal of Sports Science and Medicine, 9(2), 320–326. Retrieved from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3761725/ (access: 12.10.2025).
Lickiewicz, J. (2006). Osobowość i motywacja osiągnięć osób trenujących sztuki i sporty walki. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 19, 133–146.
Ma, J., Ma, C., Wu, X. (2022). The Influence of Team Cohesion on Athlete Engagement in Chinese Team Sports: The Mediating Role of Mental Toughness and the Moderating Role of Psychological Collectivism. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(9), 5105. DOI: 10.3390/ijerph19095105.
Maleki, B., Mohammadzadeh, H., Ameri, M., Sani, S. (2011). The Relationship Between Self-Esteem and Achievement Motivation Among Successful and Unsuccessful Athletes in East Azerbaijan Province. Department of Sport Injury, School of Physical Education and Sport Science, Urmia University. DOI: 10.30525/2592-8813-2023-2-4.
Maslach, C., Santee, R.T., Wade, C. (1987). Individuation, Gender Role, and Dissent: Personality Mediators of Situational Forces. Journal of Personality and Social Psychology, 53(6), 1088–1093. DOI: 10.1037/0022-3514.53.6.1088.
Popek, S. (2001). Człowiek jako jednostka twórcza. Lublin: Wyd. UMCS.
Popek, S. (2015). W kręgu aktywności twórczej. Lublin: Wyd. UMCS.
Pufal-Struzik, I., Bernacka, R.E. (2019). Temperament i motywacja osiągnięć menedżerów. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 32(4), 197–215. DOI: 10.17951/j.2019.32.4.197-215.
Romanowska-Tołłoczko, A., Piwowarczyk, P., Błacha, R. (2016). Samoocena i motywacja osiągnięć studentów. Roczniki Naukowe Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku, 4(18), 31–41.
Santee, R.T., Maslach, C. (1982). To agree or not to agree: Personal dissent amid social pressure to conform. Journal of Personality and Social Psychology, 42(4), 690–700. DOI: 10.1037/0022-3514.42.4.690.
Schuler, H., Prochaska, M. (2000). Entwicklung und Konstruktvalidierung. Diagnostica, 46(2), 61–72. DOI: 10.1026/0012-1924.46.2.61.
Schuler, H., Prochaska, M., Frintrup, A. (2001). Leistungsmotivationsinventar (LMI) – Manual. Göttingen: Hogrefe.
Sękowski, A., Sitko, A. (2018). Inteligencja emocjonalna i motywacja osiągnięć u kobiet na stanowiskach kierowniczych. Psychologia Społeczna, 13(1), 48–60. DOI: 10.7366/189618002018130105.
Tokarz, A. (2005). Dynamika procesu twórczego. Kraków: Wyd. UJ.
Vealey, R.S. (1986). Conceptualization of Sport-Confidence. Journal of Sport Psychology, 8, 221–246. DOI: 10.1123/jsp.8.3.221.
Vealey, R.S. (1988). Sport-Confidence and Competitive Orientation. Journal of Sport and Exercise Psychology, 10, 471–478. DOI: 10.1123/jsep.10.4.471.
Vealey, R.S. (2007). Mental Skills Training in Sport. In: G. Tenenbaum, R.C. Eklund (Eds.), Handbook of Sport Psychology (pp. 287–301). Hoboken: John Wiley & Sons. DOI: 10.1002/9781118270011.ch13.
Vealey, R.S., Garner-Holman, M., Hayashi, S.W., Giacobbi, P. (1998). Sources of Sport-Confidence. Journal of Sport and Exercise Psychology, 20, 54–80. DOI: 10.1123/jsep.20.1.54.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2025.38.3.101-116
Data publikacji: 2026-01-30 08:09:54
Data złożenia artykułu: 2025-06-23 15:06:20
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Zofia Staszewska
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.