Wyślij tekst przez e-mail 
James Hillman o przyczynach zła w ludzkim działaniu
Streszczenie w języku polskim
Artykuł podejmuje problem zła w ludzkim działaniu w świetle koncepcji Jamesa Hillmana. Analizie poddano dwa przypadki: czyny osób psychopatycznych oraz masowe zbrodnie popełniane przez zwykłych ludzi w warunkach wojny. Zastosowano metodę interpretacyjną opartą na psychologii głębi, odniesieniach do tradycji filozoficznej (Sokrates, Augustyn, Kant) oraz wynikach współczesnych badań empirycznych (Hare, Welzer). Ustalono, że Hillman podważa utrwalone przekonanie o pochodnym charakterze zła i dopuszcza możliwość jego intencjonalności. Archetypiczne ujęcie przemocy proponowane przez Hillmana stanowi uzupełnienie analiz empirycznych i pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego zarówno psychopaci, jak i przeciętni obywatele mogą dopuszczać się skrajnej brutalności.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Adorno, Theodor W. “Wychowanie po Oświęcimiu”. Translated by Juliusz Zychowicz. Znak 28, no. 3 (1978): 285–361. [Original German edition: Kritik. Kleine Schriften zur Gesellschaft. Frankfurt am Main: Suhrkamp, 1971.]
Augustine. Wyznania. Translated by Zygmunt Kubiak. Kraków: Znak, 2018.
Bereś, Stanisław. “Rozmowy z Lemem”. Odra 1985, no. 7–8: 35–36.
Hare, Robert D. Psychopaci są wśród nas. Translated by Anna Skucińska [Polish translation of Without Conscience: The Disturbing World of the Psychopaths Among Us]. Kraków: Znak, 2006.
Harrower, Molly. “Research Records of the Nazi War Criminals: An Experimental Study After Thirty Years.” Journal of Personality Assessment 40, no. 4 (1976): 341–344.
Hillman, James. A Terrible Love of War. New York: The Penguin Press, 2004.
Hillman, James. Kod duszy: W poszukiwaniu charakteru człowieka i jego powołania. Translated by Jerzy Korpanty. Warszawa: Larum, 2014. [Original English ed. 1997.]
Hillman, James. The Soul’s Code: In Search of Character and Calling. New York: Random House, 1997. Kindle edition.
Keegan, John. The Face of Battle. New York: Penguin, 1978.
Kren, George M., and Leon Rappoport. The Holocaust and the Crisis of Human Behavior. New York: Holmes & Meier, 1980.
Psychologia. Podręcznik akademicki, edited by Jan Strelau, vol. 3. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2005.
Ritzler, Barry A. “The Nuremberg Mind Revisited: A Quantitative Approach to Nazi Rorschachs.” Journal of Personality Assessment 42, no. 4 (1978): 351–359.
Skarga, Barbara. Kwintet metafizyczny. Kraków: Universitas, 2005.
Smakulska, Joanna. Bogusława Wolniewicza etyka życia. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2013.
Welzer, Harald. Sprawcy. Dlaczego zwykli ludzie dokonują masowych mordów. Translated by Magdalena Kurkowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2010. [Original German: Täter.]
Wolniewicz, Bogusław. Filozofia i wartości, vol. 2 Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1998.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/kw.2025.40.139-155
Data publikacji: 2025-12-31 22:58:09
Data złożenia artykułu: 2025-07-01 01:07:58
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2025 Joanna Smakulska
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.